Show Menu
Cheatography

Wetenschapsfilosofie Algemeen W1 Cheat Sheet by

Wetenschapsfilosofie Engels

Beginnen bij het begin

Begin 20e eeuw: Opkomst van de wetens­cha­psf­ilo­sofie als subdis­cip­line.
Voor 1970: filoso­fische adequa­atheid heeft prioriteit over histor­ische adequa­atheid.
Omsl­agpunt jaren 70: histor­ische adequa­atheid wordt belang­rijker dan filoso­fische adequa­atheid.

De taken van de wetens­cha­psf­ilo­sofie

een normatieve taak: vastst­ellen wat de maatstaven van goede wetenschap zijn (bijvo­orbeeld object­ivi­teit, contro­lee­rba­arheid) w.f. moet filoso­fisch adequaat zijn.
een beschr­ijvende taak: beschrijft methoden of stijlen van redeneren die in de wetens­cha­ppe­lijke praktijk een rol spelen of hebben gespeeld; w.f. moet historisch adequaat zijn.
↳ Enerzijds moet wetens­cha­psf­ilo­sofie aangeven wat goede wetens­chappen is, anderzijds moet zij open staan voor versch­illende opvatt­ingen over wat wetenschap is.

Method­ologie

Meth­odo­logie ➝ kwalit­eit­sco­ntrole op de wetens­cha­ppe­lijke productie
⬩ taken v.d. wetens­cha­ppen, hun aanpak, relatie tot het object v. onderzoek
⬩ het soort controle dat op wetens­cha­ppe­lijke productie wordt uitgeo­efend
⬩ de manier waarop deze controle tot stand komt en gelegi­timeerd wordt
⬩ effecten van de vormen van de wetens­cha­psb­eoe­fening op de cultuur en maatsc­happij

Begrippen

Epis­teme: kennis - tijdloze en noodza­kelijke waarheden met sluitende antwoorden
Doxa: opinie - denkbe­elden van een periode, groep, individu
Empi­rische wetens­chap: kennis­gebied beschr­ijv­ing­/ve­rkl­aring van zintui­glijke ervaringen
Triv­ium: gramma­tica, dialec­tica, retorica
Quad­riv­ium: geometrie, astron­omie, aritme­tica, muziek
Waar­heid: coherentie met andere ware uitspr­aken. Hoe garandeer je object­ivi­teit?
Moderne wetens­cha­ppen: natu­urw­ete­nsc­happen, maatsc­hap­pij­wet­ens­cha­ppen, geeste­swe­ten­sch­appen
 

Aristo­teles

Theo­ret­ische kennis ➝ contem­platie ➝ filosofie, theologie
Prak­tische kennis ➝ handelen ➝ rechten, ethiek, politi­cologie
Poet­ische kennis ➝ het maken van dingen ➝ musico­logie, literatuur

Kennis en waarheid

Wetens­cha­ppe­lijke kennis is waar­dev­rij: los van normen en waarden
17e eeuw ➝ Wetens­cha­ppe­lijke Revolu­tie, shift naar objectieve werkel­ijk­heden ipv subjec­tieve indrukken.
Zuivere bron: onderzoek dat omwille van zichzelf wordt verricht, los van doelen­/be­langen
Aris­tot­eles: “Weten­sch­app­elijke uitspraken moeten overee­nkomen met de feiten.”

Regels voor eliminatie van subjec­tieve invloeden

⬩ Ervaringen moeten repr­odu­cee­rbaar zijn
⬩ Waarheid is univer­seel, de manier waarop ervaring verworven wordt moet expliciet zijn
⬩ Bevind­ingen dienen in kwanti­tatieve vorm te worden gepres­enteerd
⬩ Geen introd­uctie van onwaar­heden, vaagheden en ambigu­ïteit dienen te worden vermeden
waar, objectief, kritisch, cumula­tief, method­isch, relevant, open, collec­tief
 

Interp­retatie & Perspe­ctief

Wetens­cha­ppe­lijke uitspraak kunnen geordend worden naar de mate waarin zij de waarheid benaderen:
Empi­ris­ch/­ver­klarend onderz­oek: causale verkla­ringen & verzam­eling wetten v. ideaal­beeld, zie klassieke natuur­wet­ens­cha­ppen.
Inte­rpr­eterend onderz­oek: geeste­swe­ten­sch­appen.
Form­eel­/co­nce­ptueel onderz­oek: normatieve wetens­chappen die zoeken naar verkla­ringen ‘los v.d. werkel­ijk­hei­d/w­ereld,’ zie wiskunde.

Geest­esw­ete­nsc­happen introd­uceren nieuwe perspe­cti­eve­n/i­nte­rpr­eta­tie­tec­hnieken zonder te claimen dat zij andere uitslu­iti­nge­n/i­nte­rpr­etaties verdri­ngen.

Wetens­cha­psi­dealen in de geeste­swe­ten­sch­appen

Shift van de geeste­swe­ten­sch­appen als studie van de geest naar de studie van de cultuur of delen daarvan.
➝ Van tradit­ioneel voorkeur naar hoge cultuur & Canon, westerse burger­lijke elite naar het onderz­oeken van popcultuur en low culture, ofwel cultural studies
➝ Herinr­ichting van de Duitse univer­sit­eiten in de 19e eeuw als immense invloed op onderw­ijs­sys­temen wereld­wijd.
➝ Aristo­teles kende geen “weten­schap van de mens.” De Renais­sance zag de kunsten als object van bewond­ering, niet als een van onderzoek.
➝ Scheiding tussen mens/n­atuur en mens/b­ove­nna­tuu­rlijke pas in 1800.
Bourdieu verklaart dat de complexe functie van de academia voortkomt uit de wens van de elite om zich te onders­cheiden van de massa, daarom ook in cultural studies moeilijke taal.

Artes Liberales (Midde­lee­uwen)

Triv­ium (DRG)
- Grammatica
- Dialectica
- Retorica
➝ “De kunst v.h. woord”
Quad­riv­ium (GAMA)
- Aritmetica
- Geometrie
- Astronomie
- Muziek­wet­ens­chappen
➝ Rekenk­und­ig/­Mee­tkundig

Help Us Go Positive!

We offset our carbon usage with Ecologi. Click the link below to help us!

We offset our carbon footprint via Ecologi
 

Comments

No comments yet. Add yours below!

Add a Comment

Your Comment

Please enter your name.

    Please enter your email address

      Please enter your Comment.

          Related Cheat Sheets

          More Cheat Sheets by Soraya

          Wetenschapsfilosofie Engels W3 Cheat Sheet