Carl Gustav Jung
Archetypy |
Tworzą nieświadomość zbiorową. Stanowią swoiste wzorce kulturowe dotyczące przeżywania, myślenia, działania. Są uniwersalne i wspólne dla wszystkich ludzi |
Anima i animus |
Jeden z podstawowych archetypów, z którymi spotyka się jednostka w trakcie rozwoju. Odnoszą się do kobiecego i męskiego aspektu psychiki |
Anima |
Kobiecy aspekt wymagający zintegrowania w męskiej psychice |
Animus |
Męski aspekt wymagający zintegrowania w kobiecej psychice |
Do pełnego przejawienia własnej płciowości niezbędne jest rozpoznanie i zintegrowanie obrazu płci przeciwnej |
Rozwój psychiczny wiąże się ze zdolnością do integracji przeciwieństw. Stanowi też cel terapii |
Donald Winnicott
Esej "Kreatywność i jej źródła" |
By dotknąć centralnego problemu źródeł kreatywności nie można nie uwzględniać otoczenia, w którym rozwija się i żyje człowiek.
Doświadczenie analityczne:Niemożność zintegrowania męskiego i żeńskiego aspektu w psychice może być przeszkodą dla kreatywnego życia |
Przykład pacjenta, który doświadczał w dzieciństwie zazdrości o członek. Interpretacja Winnicotta doprowadziła do pracy nad nieuświadomioną kobiecą identyfikacją, wynikającą z projekcji matki, która zawsze chciała mieć córkę i zaprzeczała, że urodziła syna. Integracja kobiecego aspektu pozwoliła na pełniejsze twórcze życie i "realizację męskiego potencjału" |
Winnicott opowiadał się za tezą, że zarówno mężczyźni i kobiety "mają predyspozycje do biseksualności" [szok] |
Złożoność tematu płci biologicznej
Chromosomy XX to chromosomy kobiece, a XY męskie |
ale:
Jeśli chromosom Y nie zawiera genu SRY, odpowiedzialnego za powstawanie jąder, w konsekwencji nie dochodzi do produkcji testosteronu.
Jeżeli brakuje białka wiążącego testosteron, wpłynie to na rozwój drugorzędowych cech płciowych.
Gen SRY może przenieść się na chromosom X |
Wpływ hormonów na kształtowanie się mózgu dziecka w okresie prenatalnym ok. 6-7 tygodnia życia płodowego. Szczególnie wpływ testosteronu |
Kobiece mózgi: więcej połączeń pomiędzy półkulami. Różnice w budowie podwzgórza -> później kształtowanie się różnic w przetwarzaniu informacji i funkcjonowaniu |
Kształtowanie poczucia k-/m-ości
Robert Stoller |
Nie zgadzał się z Freudem, że tożsamość płciowa tworzy się w fazie fallicznej.
Postawił też tezę, że podstawą poczucia własnej tożsamości płciowej nie jest posiadanie konkretnych narządów płciowych |
Trzy źródła tożsamości płciowej wg. Strollera |
- Anatomia i fizjologia narządów płciowych (biologia)
- Postawa rodziców i najbliższego otoczenia (środowisko)
- Siły biologiczne wywierające wpływ na siły środowiskowe (siły popędowe)
Żaden z powyższych czynników nie jest najbardziej lub najmniej ważny |
Doris Bernstein |
- "Jednym z najbardziej genialnych osiągnięć Freuda było zjednoczenie tego, co psychiczne oraz tego, co somatyczne"
- Kobiece genitalia mają takie samo znaczenie dla dziewczynek, jak męskie dla chłopców
- Chłopcy: lęk przed utratą penisa
- Dziewczynki: lęki dotyczące dostępu, penetracji i rozpadu |
Angela Joyce |
Dziecięce i chłopięce fantazje się różnią ze względu na zakorzenienie w odczuciach z ciała -> Różne zainteresowania i myśli
- Różnice w zabawie chłopców i dziewczynek nie wynikają tylko z kontekstu kulturowego |
Etapy rozwojowe a przynależność płciowa
1. Okres prenatalny |
- Fantazje, nadzieje, marzenia ze strony rodziców- reprezentacje dziecka w umysłach rodziców |
Teorie relacji z obiektem |
Melanie Klein, Margaret Mahler, D.W. Winnicott, D. Stern, J. Bowlby, R. Spitz, T.B. Brazelton, B. Cramer, E. Bick
- Relacja z najbliższymi opiekunami -> Reprezentacje siebie, drugiej osoby i wzajemnej relacji -> nadanie struktury, porządkowanie rzeczywistości, matryca świata wewnętrznego, wzorzec rozumienia innych ludzi
- Projekcja i introjekcja -> Rozpoznawanie przez rodziców stanów psychicznych dziecka, przekazanie mu jego obrazu. Dziecko przyswaja obraz siebie w oczach rodziców i tworzy własne reprezentacje |
Obecnie płeć dziecka może być poznana ok. 10 tygodnia ciąży z badania krwi i ok. 12 tygodnia w badaniu USG |
Przyjęcie informacji o płci dziecka zależy od (nie)świadomego postrzegania swojej/partnera kobiecości/męskości |
2. Okres niemowlęcy i poniemowlęcy |
- Intensywny rozwój fizyczny i psychiczny
- Podstawowe zadanie: zorganizowanie psychofizycznych doświadczeń i ukształtowanie odrębności psychicznej
- Rodzice podkreślają przynależność płciową dziecka ubiorem, zabawkami, kolorami, zwracają się do dziecka zgodnie z własnymi reprezentacjami kobiecości i męskości
- Chłopcy i dziewczynki różnią się pod względem niektórych cech i tempa rozwoju |
Ok. 2 r.ż. |
- Dzieci zaczynają bawić się w odmienny sposób i interesować innymi rzeczami
- Zyskanie pewnego stopnia autonomii- poruszanie się, odżywianie, panowanie nad czynnościami fizjologicznymi, mowa
- W zabawach opracowywanie lęków separacyjnych i doświadczeń związanych z zależnością |
|
